Header 007

Jeneverboom troffee


De naam van dit evenement verwijst naar de eenzame boom op de hoek van de Leede en de Laeck. Maar ook naar de heeren die formeel de touwtjes in handen hebben; namelijk het Genootschap “De Jeneverboom” dat opgericht is in 2003.

Meer informatie over dit genootschap kan je vinden op

www.genootschapdejeneverboom.nl Hier staat ook de uitgebreide geschiedenis van de boom zelf.

Inschrijven via de klasse organisaties!

Het Gehele verhaal

De Jeneverboom te Warmond

door André van Noort

In de Klein-Hemmeerpolder aan de Sprietlaeck te Warmond staat een eenzame boom, die in de volksmond Jeneverboom genoemd wordt. De geschiedenis hiervan gaat terug naar het begin van de twintigste eeuw toen de watersport opkwam. Hij was voor de zeilers een veilig baken voor het bevaren van de Kagerplassen.

De Jeneverboom werd zo genoemd omdat telkens bij het passeren hiervan een oorlam werd gedronken. Hij bestond reeds in 1910 omdat kunstschilder Paul Arntzenius er in dat jaar een ets van gemaakt heeft.

De huidige boom is alweer de vierde. De eerste boom werd in 1935 vervangen door een nieuwe omdat hij gestorven was. Dit verliep niet geheel vlekkeloos. Er was afgesproken om de oude boom op 30 maart van dat jaar op ceremoniële wijze te verwijderen en een nieuwe te planten. Dit zou gepaard gaan met een toepasselijk woord en het plengen van een drankoffer. Dit alles zou geschieden in aanwezigheid van het gemeentebestuur, het bestuur van de Koninklijke Zeil-, Roei- en Motorsportvereeniging “De Kaag”, het bestuur van de Vereenigde Hof-, Groot- en Klein-Hemmeerpolder en persfotografen.
Het gehele programma werd grondig verstoord toen bekend werd dat de oude jeneverboom in de nacht van 29 en 30 maart bij de grond was afgezaagd en gestolen! Dit was door de heer H.R. Weise, die in Huize Middendorp aan de Leede woonde, gedaan. Op 25 maart schreef hij aan de organisatie een brief waarin hij wees op het feit dat hij vijf jaar geleden ten huize van dokter Walenkamp door aankoop eigenaar van de boom was geworden. Hij adviseerde in zijn brief om van de oude boom af te blijven en er een nieuwe naast te planten. Toen de organisatie niet naar hem wilde luisteren en gewoon door wilde gaan, ondernam de heer Weise actie. Uiteindelijk belandde de boom in de tuin van Huize Middendorp. Daar werd hij met zijn afgezaagde stam in de grond gezet. Hij bleef daar staan totdat een zware storm op 25 mei 1938 hem deed omwaaien. Hiermee kwam een definitief einde aan de eerste Jeneverboom van Warmond.
Naar aanleiding van dit toch wel lachwekkende gebeuren verscheen in De Leidsche Courant van 3 april 1935 een gedicht van Troubadour.

Daar stond een heele oude boom
Wiens takken door de jaren,
Door zwakte en door ouderdom
Omlaaggebogen waren.
De wind blies in zijn ouden kruin,
En sloeg zijn oude takken,
Maar de natuur kreeg nooit haar kans
Dien ouden boom te knakken.

Hij stond daar aan den waterkant
Al eeuwen te verwijlen,
Hij keek het rimp’lend water na
En naar de blanke zeilen
Hij zag figuurtjes kwiek en jong
En sterk gebruinde mannen,
En daarom liet zich d’ oude boom
Niet van zijn plaats verbannen.

Hij was al dood, maar stond daar nog,
Een vijand van het water?
Zijn naam was wel jeneverboom,
Maar hij hield van ’t geklater
Der golven spelend aan zijn voet,
En daarom wou hij blijven,
Die doode boom, die zich niet van
Zijn plaatje liet verdrijven.

Zijn uren waren afgeteld,
Het noodlot zou geschieden,
De nieuwe boom, die stond al klaar
En hooggehoede lieden.
Maar toen kwam in den stillen nacht
Met bijl en zaag getreden
Een man. Die heeft den dooden boom
Het leven afgesneden.

Nu stookte dees jeneverboom
- Het zij hem gul vergeven -
Zelfs in de ure na zijn dood,
Nog ruzie, herrie, leven.
Maar is er straks in Warmond weer,
Alom slechts pais en vrede.
----------------------------------
Dan rimpelt langs zijn overschot
Het water van de Leede.

Er werd uiteindelijk toch een nieuwe jeneverboom geplant. Hij overleefde de Tweede Wereldoorlog niet. Volgens De Leidsche Courant van 14 april 1947 was hij tijdens de hongerwinter van 1944/1945 het slachtoffer geworden van de brandstoffennood. Een andere lezing is dat hij door de Duitsers werd omgezaagd om plaats te maken voor een mitrailleurnest. Kennelijk waren de Duitsers geschrokken toen in de nacht van 27 en 28 mei 1943 een Britse Lancaster na een bombardement op de Duitse industriestad Essen een noodlanding in de Lakerpolder maakte. Meteen daarna werd in de Klein-Hemmeerpolder overgegaan tot de bouw van verdedigingswerken die door loopgraven met elkaar in verbinding stonden.
Op 11 april 1947 werd door oud-wethouder C. Zwetsloot in aanwezigheid van burgemeester L.M.E. von Fisenne, oud-wethouder A. Oudshoorn en gemeentearchitect A.J.P. Bakkers een nieuwe wilgenboom geplant. Deze maakte het niet lang. De afrastering rondom de boom was in zeer slechte staat waardoor het vee er makkelijk bij kon komen. In 1949 moest de wilg door een nieuwe vervangen worden omdat hij gestorven was. Deze staat er nog steeds.
In 2003 werd Genootschap Jeneverboom opgericht bestaande uit Luc Schouten, Nico Ouwehand en Rien Streng. Doel hiervan was het in stand houden van het Warmonds Kaagwater en het organiseren van de opening van het watersportseizoen. Gekleed in pakken uit de negentiende eeuw organiseren de oprichters de opening ieder jaar in april bij de Jeneverboom. Onder het genot van een glaasje Warmonds Kaagwater vindt de opening in aanwezigheid van vertegenwoordigers van de gemeenten Warmond (nu Teylingen), Alkemade en Leiden en het Warmonds Schippertjeskoor plaats. Dankzij dit evenement blijft de Jeneverboom een fenomeen in Warmond en omgeving.